Mantgumer peloteteam liet Winsum swemme

Yn de jierren tritich gie de ferneamde keatskening Klaas Kuiken fan St. Jabik troch de wike op it fytske nei de omlizzende doarpen en dage dêr ledekeatsers út om it mei syn trijen tsjin him allinnich op te nimmen. It gie dan meastentiids om fiif of tsien gûne. Kuiken liet de tsjinstanner dan de earste partij winne en pakte syn winst yn de twadde partij dêr’t de ynset dan steefêst it dûbele wie. It binne de moaie ferhalen út it ferline. Mar hoe sil der oer 50 jier praten wurde oer de weddenskip tusken it pelote-team fan Winsum en Mantgum? In bysûndere weddenskip út de simmer fan 2009...

Mantgum moast foar de pelotekompetysje noch ien wedstriid spylje en de tsjinstanner wie it sterke team fan Easterein. Foar Winsum wie it wichtich dat Mantgum wûn, dan wienen sij kampioen. Hja dagen it Mantgumer fiiftal út om harren best te dwaan tsjin de mannen út Easterein. It resultearre lang om let yn in weddenskip mei as ynset dat as de Mantgumers ferlearen sy yn de Boalserter feart swimme moasten fan Easterlittens nei Winsum. As de Mantgumers winne soenen dan moasten de Winsumers swimme fan Winsum nei Easterlittens. De pelotewedstriid fûn plak op in prachtige simmerjûn op it sportfjild yn Mantgum. De foartekens foar Mantgum wienen net sa best want twa spilers, Skelte Anema en Jehannes de Jong, wienen op fakânsje. Mar de ferfanging troch Bouwe de Bruin en Jan Heida koe besjen leie.
It pelote team fan Easterein hie trije selektearre spilers yn harren team en wie op foarhân sterk favoryt. Mar pelote is noch mear as keatsen in tûk spultsje en mei as grutte meastro Sjirk Gjalt de Groot gie it Mantgumer fiiftal fol fleur de striid oan. Mei Sjirk-Gjalt op trije en Wilco Fopma op fjouwer wie de ploech goed yn balâns. Beide mannen krigen in protte wurk te dwaan, mar lieten geweldich spel sjen. Mooglik hie Sjirk Gjalt in hekel oan swimmen, want hy sloech as yn syn jonge jierren. De iene nei de oare bal gie fleanend oer de boppe. Bouwe de Bruin liet sjen dat er in geweldige swipe yn de earm hie, troch de bal hast oer it perk hinne op te slaan. Tel der it degelike (tusken)spul fan Jan Heida en Jan-Geert Nutma by op en de winst fan 10-4 is ferklearre. In delegaasje fan it Winsumer pelote-team wie oanwêzich en waard nei ôfrin fuort en daliks útdage om mar efkes te oefenjen yn de Mantgumer feart.

Ik ha wolris tocht: “Soe it keatsen net wat oantrekliker en fanatiker spile wurde mei sokke (lúdike) weddenskippen?”. Tink ris yn wat in keatsstriid it wurde soe as Harns en Frjentsjer  elk jier tradisjoneel sa’n útdaging oangienen wêrby de ferliezer it hiele trajekt tusken beide stêden swimme moat. It trajekt fan de alvestêdetocht soe der in nije simmer attraksje by krije.

By de foto:
De Winsumer peloateploech dy't swimmend oankomt yn Easterlittens. Op de brêge in doek mei de tekst: "Finish, bedankt Pel. Winsum".

WWW.KAATSHISTORIE.NL FOLDOCHT OAN BEHOEFTE

In keatswedstriid duorret meastentiids folle langer as de tiid dêr't dy yn ferspile wurdt. Freegje Gerrit Dijkstra nei syn PC finale út 1963 en hy kin in grut part fan dy partij no noch neifertelle. In oantal jierren lyn fertelle er my wêr’t it misgie: “We stienen 2-1 foar en doe hie Tjeerdema op 6-6 in bûtenslach”  en hoe’t de partij úteinlik ferlerne waard. Neffens de Ljouwerter Krante wie it in “tegenvallende finale” mei mar leafst 23 bûtenslaggen. (Dat koe doe dus ek!) Dat fan dy 23 bûtenslaggen ha ik net fan Dijkstra mar neipluze yn de Ljouwerter Krante. [ http://tinyurl.com/3myga6d ]
 
Keatse en neikeatse binne ûnlosmaaklik mei inoar ferbûn. De PC is dêrfan it summum. Hoefolle âld dielnimmers sitte net op de PC-tribune en fertelle nochris it ferhaal fan “en doe op dat momint…” It is in weromsjen op mominten dy’t in grutte yndruk neilitten ha. Om dy yndrukken, ferhalen en emoasjes wer in gesicht te jaan binne Keatsmuseum en Tresoar in gearwurking oangien om alle foto’s en films fan it keatsmuseum te scannen, te beskriuwen en op ynternet te pleatsen. It resultaat is te sjen op WWW.KAATSHISTORIE.NL

Noch lang net alle foto’s fan de KNKB binne digitalisearre mar dôchs wurdt kommend neijier al begûn mei in nij projekt. Dat binne de foto’s fan de CFK. In lyts priuwke dêrfan (sa’n 150 foto’s) is al beskikber, mar dat is fansels noch mar it begjin. In groep âld CFK’ers is dwaande om dit materiaal te beskriuwen en dêrnei mei assistinsje fan Tresoar te scannen en sichtber te meitsjen fia it ynternet.

Dat de webside foldocht oan in ferlet docht bliken út de besyksifers en de reaksjes dy’t ynstjoerd wurde. Yn de perioade fan augustus 2010 oant augustus 2011 waarden der troch de 84.497 besikers hast in miljoen (!!) foto’s besjoen.  Sokke grutte oantallen waarden absolút net ferwachte. En dan te witten dat men noch net iens op de helte is fan al it fotomateriaal dat noch leit te wachtsjen.  Want as de kolleksje fan it keatsmuseum klear is, wurdt der oerlis socht mei keatsferienings en partikuliere samlers om te sjen as hja ek bysûndere oanfollings ha.

En dan is it wurk noch lang net dien! Want wat soe it moai wêze as op termyn ek alle tûzenen keatslisten scand wurde en op WWW.KAATSHISTORIE.NL te besjen binne. Dan kin ek Rients Gratama  syn neiteam noch mei grutskens ferwize nei  de Freulelist fan 11 augustus 1948 dêr’t syn dielname op fêstlein is. En wat te sizzen  fan de prachtige foto fan “de mannen efter it stek”. Mei meiwurking fan Ate de Jong is syn prachtige ferhaal “De echten op it Bolwurk” pleatst by de foto. [ http://tinyurl.com/43xnhqc ]

We soenen it op priis stelle as it keatsfolk noch wat mear anekdoates en herinnerings ynstjoerde dy’t by it besjen fan de foto’s nei boppe komme.

Noch efkes oer de PC fan 1963. By in grut oantal foto’s en sa ek by dy fan de PC út 1963 wurde ferwizings makke nei de digitaal beskikbere Ljouwerter Krante. Dêrtroch kinne we lêze dat neffens PC foarsitter Mr. Klaas Bijlsma yn dat jier der ek in PC-besiker wie út de omkriten fan de poalsirkel.

[ http://tinyurl.com/3wpmeof  ] As soks wier is, witte wy fansels net.  Bijlsma makke it ferhaal wolris moaier en romantysker as dat it yn werklikheid wie. Mar dogge we dat net allegearre? En is soks ek net in bytsje de sjarme fan it (nei)keatsen?

Lotsjen of sette?

 Op de Aldehoupartij waard hjoed yn myn omjouwing diskusjearre of der no wol of net setten wurdt by de gearstalling fan de listen. Fansels begjint sa’n diskusje altiten as men sels net gelokkich is mei de maten of mei de tsjinstanners. En as soks faak it gefal is, begjint men te tinken dat er opset yn it spul is. Immen bewearde dat der absolút “setten” wurdt, want hoe koe it oars dat Hendrik Tolsma wol trettjin kear Gert-Anne van der Bos as tsjinstanner hie.  San tinkwize kin fansels mei de selde arguminten fersmiten wurde, want in lottingsploech soe by bewust “setten” fan de dielnimmers wol útsjen dat se trettjin kear deselde partoeren oan inoar keppelje.

 Der waard, sa as dat meastentiids giet, dan ek frjemd yn om kletst sûnder dat men wit hoe’t it mei de lotting no offisjeel regele is. Ik ha doe’t ik thús kaam it wedstriidreglemint fan de KNKB der mar ris op nei sjoen.

Yn  haadstik V by artikel 8 stean in seistal bepalingen oer it lotsjen. Artikel 1 seit ûnder oare: “De loting geschiedt voor alle wedstrijden centraal op een door het hoofdbestuur te bepalen plaats en wijze. Het hoofdbestuur bepaalt voor welke wedstrijden de loting in het openbaar plaatsvindt en voor welke wedstrijden de vereniging zelf de loting verricht.” Artikel 5 jout in útsûndering: “Van de loting van de parturen mag slechts worden afgeweken op aanwijzing van de technische commissie.”

En yn artikel 6 stiet: “Een bij de loting aanwezige speler heeft het recht zijn eigen lot of dat van zijn partuur te trekken.”

Om oan alle ûndúdlikheid in ein te meitsjen soenen de keatsers fia de spilersrie in foarstel dwaan kinne dat der by elke lotting in spiler (of coach) oanwêzich is. De keatsers kinne ûnder inoar wol in list opstelle sa dat se by toerbeurt mar ien kear yn it seizoen nei it Bûnsburo moatte. Iepenbierens en transparânsje oer de gearstalling fan de wedstriidlisten liket my net allinnich in goeie mar ek in winsklike saak. Je foarkomme dêrmei in protte geklets yn ‘e romte.

Yllustraasje:
Lottingstrommel foar de militêre tsjintplicht (19de ieu)

Keatsen yn Roemenië

Understeande tekst soe brûkt wurde op de wedstriidlist fan de Lytse PC fan 2011. Mar om’t it fjild trochweakke wie fan de rein koe dy keatspartij net trochgean. Dêrom hjir de tekst...

Doe’t op snein 28 augustus op de Van Aismapartij de earste omloop ferspile waard, sieten wy yn it fleantúch rjochting Cluj Napoca yn Roemenië. Doe’t wy krekt nei de landing oan it ein fan de middei mei de smartphone wer ferbining krigen, koenen we lêze dat Jan Dirk de Groot de nije kening wie fan de Bitgumer sneinspartij.

[ Sjoch: http://tinyurl.com/3d6uvau ]

In pear oeren letter learde it ynternet ús dat Jan Dirk syn omkesizzer Gjalt de Groot, yn Mantgum de earste priis wûn hie by de pupillen A.

[hjir op arfgyffoto]  Sa’n lytse 2000 kilometer fan hûs en doch binne jo à la minút op ‘e hichte fan it keatsnijs. Om’t ik wol wat ha mei boppesteande winners frege ik my yn it fiere Cluj ôf, hokker fan dy twa no it meast bliid (of grutsk) west hat mei dizze priis.

De oare deis nei in bakje kofje doch mar efkes sjen op www.kaatsen.nl. Benijd nei it frouljuskeatsen yn Ljouwert stie dêr in hiel stik oer in ferkearde beslissing fan de skiedsrjochter. Fansels moast hjir wiidweidich ferslach fan dien wurde, want min nijs is meastentiids goed nijs foar de behearder fan dizze side. Dan ha jo wat te skriuwen is ‘t net sa? Oer it keatsen sels allinnich de útslach.

Woansdei 31 augustus wienen wy op besite by in Brabander dy’t yn it Roemeenske Medias wennet. Hy fertelde dat er mei syn skûtelantenne ek Omrop Fryslân krije koe en sadwaande ek wol ris nei it keatsen sjoen hie. Mar net bekend mei it spultsje, sei it him net sa folle. Mar it iepene my wol de eagen hoe wichtich dat soks wêze kin foar Friezen yn ‘e frjemdte dy’t soks wol begripe. Dyselde jûns hienen we yn in restaurant wer ynternetberik en koenen we de lotting foar it kommende wykein besjen.

Tongersdei 1 septimber sieten we oan de kofje by ús Roemeenske freondinne en har âlders. Sij gie sneon trouwen en wy hienen tankber gebrûk makke fan de útnoeging om der by te wêzen. Yn 2004 wie se mei har heit ús gast op de PC yn Frjentsjer. Har ympresjes hat se letter ferwurde yn in artikel foar De Keatsfreon.
[Sjoch dêrfoar: http://tinyurl.com/45ylqxa ] Ik frege har wat se fan dy PC dei - no sân jier letter - noch ûnthâlden hie. Dat wie boppe-al de sfear. Se wie ûnder de yndruk rekke fan de stilte foar in wichtich momint en de konsintraasje fan de spilers. Mar ek de sportiviteit fan ferliezers dy’t de winners felisitearen. Foar har heit wie de PC it hichtepunt fan syn Hollânske fakânsje west. Apart fûn hy foaral dat der hast gjin polysje wie wylst der ek bûten it keatsterrein allegearre minsken sieten en stienen te bierdrinken.

As dit stikje publisearre wurdt, is ús Roemeenske freondinne trout en binne wy wer werom yn Mantgum. We ha dan gjin gedonder mear mei wol of net ynternetberik of skûteltv. Al dy media binne fansels prachtige helpmiddels, mar der giet neat boppe it sels meimeitsjen fan in keatspartij. Dêr kin gjin smartphone tsjin op. As taskôger en leafhawwer hoopje ik op goed en spektakulêr keatsen mei wat my oanbelanget in ferrassende winner. En as we der dan nei ôfrin in feest fan meitsje kinne dat fergelykber is mei in Roemeenske brulloft, dan is it wis dat de Lytse PC fan 2011 einiget mei in boppeslach!

Keninklike ûnderskieding foar Jan Suierveld,inisjator en stimulator fan de FROULJUS-PC

Jan Suierveld is yn 1949 berne yn it sikehûs yn Ljouwert mar hat oant no ta altiten wenne yn Weidum. In doarp dêr’t net allinnich opgroeid, mar ek mei fergroeid is. Jan waard yn de rin fan de tiid in doarps- en ferieningsman. Hoewol’t er affiniteit hie mei alderhande saken gie syn measte belangstelling út nei de keatserij en de muzyk. 

Yn syn bernejierren wennen der yn Weidum in oantal bysûnder goeie keatsers. Fjouwer dêrfan, Hiddinga, De Groot, Haima en Talsma hienen sels de wichtichste keatswedstriid foar mannen, de PC, al ris wûn. Boppedat begûn (en dat is noch altiten sa) it keatsseizoen mei de Bangmapartij. In wedstriid neamt nei Jan syn pake fan memmekant.

Jan wie sels gjin grut keatstalint, mar de ynteresse foar dizze sport wie der net minder om. Yn it foarjier fan 1977, hy wie doe 27, stapte Jan nei it bestjoer fan keatsferiening Nije Kriich mei it fersyk om de wedstriid foar froulju in bysûndere status te jaan. Yn it boek “25 jier Frouljus-PC 1977-2001” seit er dêr sels oer: “Ik seach foar myn eagen it keatsfjild fan Weidum, dêr yn de kom fan it doarp, mei de tsjerke op de eftergrûn . Ik seach froulju keatsen mei de minsken dêr rijen dik omhinne. It wie de iere maaitiid fan 1977.” Jan kaam sels mei de namme FROULJUS-PC en it soe it begjin wurde fan in tradysje oant de dei fan hjoed.

Hoewol Jan op dat stuit (noch) gjin diel útmakke fan keatsferiening Nije Kriich waard him wol frege om by de organisaasje fan dy dei belutsen te wêzen en as dei-foarsitter de prizen út te rikken. It jier dêrnei betelle Jan út eigen bûse de keninginnepriis foar de bêste spylster fan de dei. Dy keninginnepriis wie syn inisjatyf en wurdt ek no noch elk jier útrikt. Fan ôf it begjin yn 1977 oant no ta bliuwde Jan tige belutsen by de FROULJUS-PC. Yn de perioade 1977 o/m 1997 en dêrnei fan 2002 oan no wie (is) hy de foarsitter fan dit unike sportevenemint. Yn de perioade 1997 o/m 2002 wie hy wol belutsen by de organisaasje mar tydlik gjin dei-foarsitter.

Mei troch syn net ôflittende enerzjy, stimulearjende ympulzen en goeie kontakten yn de keatswrâld wist er mei it bestjoer fan Nije Kriich de FROULJUS-PC útgroeie te litten ta in keatsklassiker fan alluere. It winnen fan dizze wedstriid stiet foar froulju keatsers gelyk oan it winnen fan de hearen PC yn Frjentsjer. Boppedat is it ûnmiskenber dat de útstrieling fan de FROULJUS-PC ek status ferheegjend west hat foar it oansjen fan it froulju keatsen en dêrmei ek oantrekliker as aktive sportbeöefening foar in groeiend oantal famkes en froulju.

Njonken it belangeleaze wurk foar de pleatslike keatsferiening yn syn wenplak is Jan Suierveld sûnt 2004 bestjoerslid fan it keatsmuseum yn Frjentsjer. Hy beherticht dêr de funksje “museale saken” en is ferantwurdlik foar behear en ûntslúting fan de kolleksje. Yn dy funksje is er as koördinator nau belutsen by it ambisjeuze projekt om alle foto’s en films fan it keatsmuseum fia ynternet beskikber te stellen.

Last but not least is Jan ek muzikant. Al fan ôf syn bernejierren is er lid fan de pleatselike harmony en  ferliden jier is er ûnderskieden foar 50 jier lidmaatskip. Yn 1981 waard er lid fan wat doe de Rykspolysjekapel wie. Letter is dizze nasjonale kapel ferselstannige yn wat no de Melody Percussion Band is. Jan bespilet dêr de ksylofoan.

Nei ôfrin fan de lotting foar de FrouljusPC waard Jan Suierveld ferrast troch boargemaster Liemburg. Mar foardat de boargemaster mei har speech begûn, joech se earst de gelegenheid oan syn muzykfreonen en oare kunde,  dy’t bûten stienen te wachtsjen, om njonken it keatsfolk plak te nimmen. De lytse seal fan it Weidumer doarpshûs barste hast út syn foegen safolle minsken kamen binnen. De Harmony kaam sels “mei slaande trom nei binnen” en doe’t dy útspile wienen, koe de boargemaster begjinne mei har taspraak. In taspraak dy’t fansels einige mei de bekende wurden “dat it Hare Majesteit heeft behaagd om Jan Suierveld te benoemen tot lid in de Orde van Oranje Nassau.”

It grutte tal minsken dat hjirfan tsjûge wêze koe, wie in prachtige wurdearring foar al it wurk dat Jan foar de mienskip dien hat en noch altiten docht.

Keatsen en konflikten, in ûnfolslein oersjoch

It spel mei de lytse bal hat al sûnt der skriftlike oantekens fan bekend binne, oanlieding jûn ta strideraasje en konflikten. Yn midsieuske keuren en feroarderings stean gauris ferbodsbepalingen oer it keatsen. Dat hie dan te meitsjen mei it stikken slaan fan glêsruten mar faker noch mei it feroarsaakjen fan lawaai, opskuor, drankmisbrûk en fjochterij.  

Yn Winaem waarden yn 1791 mei sa’n regelmaat de glêzen fan it skoalmastershûs ynslein dat de keatsers al yn it foar jild klear hienen om de skea te beteljen. De bekende Gripepartij yn Froubuorren en Bitgum hat syn oarsprong yn in út ’e hân rûne fjochtpartij by de priisútrikking yn 1794. Goed 100 jier letter stienen yn Dokkum tsien jongemannen út Ternaard foar de kantonrjochter om’t hja de eigner fan it keatslân bekûgele hienen mei keatsballen fan drek en kowestront.

Boppesteande hat fansels net sa folle te krijen mei “it konflikt” fan de ôfrûne PC. Mar it tekent al de emosjonele sfear dy’t  by it keatsen sa ynienen de kop opstekke kin. It kin “samar” barre nei in diskutabele beslissing fan in skiedsrjochter of karmaster of troch in opmerking fan spilers ûnder inoar. Want der binne fansels keatsers dy’t yn it psychologyske wurdenspul inoar it bloed ûnder de neilen weihelje. Bysûnder oan it keatsen is de gearstalling fan de partoeren. Keatsers meitsje al sûnt minskeheugenis ôfspraken om mei inoar te spyljen. En ek al like lang binne der ferhalen bekend oer it skeinen fan sokke ôfspraken. Sels it yn alle iepenheid “stellen” mei oare maten kin liede ta it ferbrekken fan in freonskip. De relaasje tusken Johannes Brandsma en Reinder Triemstra is dêr in foarbyld fan.

“It konflikt” tusken Marten van der Leest en syn maten Herman Sprik en Folkert van der Weij is wol hiel bysûnder en neffens my in dizze foarm nea earder foarkommen. Der rint wolris in spiler mei in lilke harsens fan it fjild om’t syn maten him feroardiele ta “balkearder”, mar je maat op de wedstriiddei ynruilje foar in oar is nij. Mar hoewol’t ik de beslissing fan Herman en Folkert absolút net goed prate wol, hie Folkert yn de útstjoering fan Omrop Fryslân wol in punt doe’t er sei dat it troch de parse wol hiel slim útfergrutte wurdt. Der gie mear oandacht út nei “it konflikt” dan nei de winners fan de PC. Mar dêr stiet tsjinoer dat dyselde Folkert noch net sa lang lyn sels it slachtoffer wie fan skeind fertrouwen en dêr doe flink de balen fan hie. Hy wit hoe’t it wurket.

Om it histoarysk bewustwêzen fan guon keatsers en it omsittend laach op te frissen ha ik in lytse samling makke fan konflikten yn de keatserij. As earste in artikel út de LC fan 3-8-1996 oer it oan de kant setten fan Simon Minnesma nei de PC fan dat jier. Sjoch: http://tinyurl.com/3atsvwg Simon wie “erfaringsdeskundige” want twa jier derfoar waard er noch foar it keatseizoen begûn troch syn maten oan ‘e kant setten. Sjoch: http://tinyurl.com/3v4omq7 In protte heibel joech ek it oan ‘e kant setten fan Thomas van der Meer yn ’93. Trije jier efter inoar hie hy mei Erik Seerden en Rinze Bleeker de PC wûn en Thomas wie krekt dat jier PC kening wurden. “Yn en bûten it fjild grutte maten” sa like it, mar doe’t it efkes net rûn wie Thomas dochs “it bokje”. Sjoch:  http://tinyurl.com/3v4omq7 Hjir boppe ha ik al ferwiist nei de “stellerij” fan Johannes Brandsma mei Saakstra en Faber mar net minder opskuor joech yn ’87 syn kar foar in partoer mei Peter Rinia en Tunno Schurer. Sjoch: http://tinyurl.com/3klaphl

Nije wike ha we de Freulepartij. Ek al sa’n dei dêr’t foar de gearstalling fan de partoeren guon doarpen yn twaën ferdield en keatsferienings hast oan ten ûnder gien binne. Sels de oanfierder fan it iewich keatsklassemint wie der by belutsen. Sjoch: http://tinyurl.com/3vh7jv9

Ik ha ek nochris sjoen yn it boek “Keatserstaal” fan Pieter Breuker ut 1983 of dêr ek termen yn stean dy’t te meitsjen ha mei it “ofsizzen” fan de maten of it ferbrekken fan ôfspraken. Spitichernôch is dêr net in haadstik oan weit. Undersyk dêrnei soe noch hiel wat opsmite kinne. Mar of dat yn alle gefallen in ferriking is foar de keatserij lit ik hjir mar yn it midden.

Ferantwurding foto's: http://www.kaatshistorie.nl/
Boppen: De PC fan 1980. De finalepartoeren, f.l.n.r.: Sake Saakstra (Deinum), Piet Jetse Faber (Froubuorren) en Flip Soolsma (Boarnburgum); skiedsrjochter Taeke Krap (St. Jabik); Johannes Brandsma (Seisbierrum), Reinder Triemstra (St.Jabik) en Johannes van der Meij (Menaam). Keatsoanmerker is Erik Seerden fan Frjentsjer.
Under: De keatsferiening "KC De Boer" fan Stiens, winners fan de earste priis fan de 69ste Freulepartij yn 1971 te Wommels mei 47 partoer op 'e list.
Staend f.l.n.r: de winners fan 1921, Chris van der Woude, Johannes Paulides en Sierk Haitsma fan de keatsferiening "Jan Bogtstra" út Frjentsjer. Foaroan f.l.n.r.: Gosse Faber, Anne Rinkema en Piet Jetse Faber en coach (en heit) Pieter Faber sr.

Ynstruksjefilm foar bûtenlânske PC besikers

Elk hat it wolris meimakke. Jo sitte op ‘e PC en dan eamelje guon minsken oer wa, wa is en hoe’t it spul no einliks yn inoar stekt. It is dúdlik dat jo dan te meitsjen ha mei “eendagstoeristen” dy’t troch kunde meitroand binne om ek ris in PC mei te meitsjen. As jo njonken sokke minsken sitte, is dat net altiten oangenaam. Krekt op beslissende mominten freegje se de meast ûnnoazele saken of se moatte op sa’n stuit yn de tribune foar jo lâns om efkes te pisjen. Hoe krije se soks yn 'e plasse!

Mar ik moat earlik wêze. Ik ha sels ek ris in hiele dei bûtenlânske gasten mei hân nei de PC. En jo ûntkomme der dan net oan om harren sa no en dan wat tekst en útlis te jaan. Yn 2004 hie ik freonen út Roemeenje oer de flier en dy ha ’k meinommen nei de PC. It waard ien fan myn moaiste PC’s. We hienen harren yn it foar de spulrigels al útlein en ek ballen en moffen sjen litten. Mar dat wie fansels lang net genôch om it spul yn syn hiele hear en sfear te begripen. De Roemeenske freon mei syn dochter ha har de hiele dei poer best fermakke. De PC wie foar harren yn alderlei opsichten in “iepenbiering”. Net allinnich de sport, mar foaral de stylfolle tradysjes en benammen de sfear fan sportiviteit en kammeraatskip dy’t foar harren rûnom merkber wie. Dat safolle minsken sa yntins stil wêze koenen en sa meilibje koenen mei spul en spilers fûnen sy hiel bysûnder om mei te meitsjen. En doe’t hja mei syn beiden efkes in rûntsje makke hienen oer de kermis en werom kamen, wie harren ferbazing noch grutter. Ik wit noch hoe’t ús freon mei de holle skodde en it ûnbegryplik fûn dat er safolle minsken op terras en strjitte sieten te bier drinken mar dat er gjin inkelde polysjeman sjoen hie. En ek by de yngong ta it PC-terrein hoegde er allinnich mar syn kaartsje sjen te litten. Hy waard net iens fûllearre! No, dat wie by harren wol oars as er wat te rêdden wie.  

Op sa’n momint besef je pas hoe bysûnder de sfear en de entoeraazje op sa’n PC dei einliks is. We binne dan blykber ien grutte famylje en meitsje der mei inoar in heechtijdei fan. Net foar neat spruts Master B. eartiids fan in “bjusterbaarlik barren”. In term dy’t wat mei oanbelanget ek altiten ferbûn bliuwt oan de PC.

Foar al dy Friezen dy’t bûtenlânske gasten meinimme nei de PC ha ik hjir in Ingelsktalich ynstruksjefilmke mei ûnder oaren bylden fan de PC finale út 1983. Mooglik makket dat de utlis ûnder de partij wat minder needsaaklik en kin it omsittend laach noflik fan it spul genietsje.

Ferantwurding film: www.kaatshistorie.nl